Page content

Ketenregeling

Ketenregeling

De ketenregeling brengt onder omstandigheden mee dat een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd niet van rechtswege eindigt na het verstrijken van de duur waarvoor deze is overeengekomen.

Dit is het geval als de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd inmiddels van rechtswege is omgezet in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd als gevolg van de ketenregeling.

Uitleg ketenregeling

De ketenregeling regelt wanneer een reeks van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd wordt omgezet in een arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd.

Tenzij sprake is van een afwijkende regeling opgenomen in een toepasselijke CAO brengt de ketenregeling voor niet AOW-gerechtigde werknemers mee dat een reeks van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd wordt omgezet in een arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd als sprake is van meer dan drie arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd of de reeks van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd een periode van 36 maanden heeft overschreden.

Tenzij sprake is van een afwijkende regeling opgenomen in een toepasselijke CAO brengt de ketenregeling voor AOW-gerechtigde werknemers mee dat een reeks van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd wordt omgezet in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd als sprake is van meer dan zes arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd of de reeks van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd een periode van 48 maanden heeft overschreden.

Voor de vaststelling van het aantal maanden en het aantal arbeidsovereenkomsten worden in laatstgenoemde situatie alleen arbeidsovereenkomsten in aanmerking genomen die zijn aangegaan na het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd.

Onderbrekingstermijn ketenregeling

Als sprake is van een onderbrekingstermijn van meer dan zes maanden, ofwel zes maanden en één dag of langer dan dat, begint een nieuwe reeks te lopen.

Als sprake is van een onderbrekingstermijn van maximaal zes maanden niet.

In het laatste geval wordt de duur van de onderbrekingstermijn meegeteld om te bepalen of inmiddels de periode van 36 respectievelijk 48 maanden is overschreden.

Voorbeeld ketenregeling zonder onderbrekingstermijn

Als sprake is van drie arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van twaalf maanden, die direct op elkaar aansluiten dan eindigt de derde arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van rechtswege.

Ongeacht of de werknemer AOW-gerechtigd is of niet.

Tussen de arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd is immers geen sprake van een onderbrekingstermijn.

Als de drie arbeidsovereenkomsten bij elkaar worden opgeteld , is sprake van een periode van 36 maanden.

De periode van 36 maanden wordt dus niet overschreden. Vanzelfsprekend wordt dan ook de periode van 48 maanden niet overschreden.

Voorbeeld ketenregeling met onderbrekingstermijn

Als sprake is van drie arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd van twaalf maanden, die elkaar opvolgen met een onderbrekingstermijn van een maand dan is het afhankelijk van de omstandigheid of de werknemer AOW-gerechtigd is of niet of de derde arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van rechtswege eindigt.

Als de werknemer niet AOW-gerechtigd is, eindigt de derde arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd dan niet van rechtswege, omdat deze is omgezet in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.

Tussen de arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd is immers sprake van een onderbrekingstermijn van een maand.

Als de drie arbeidsovereenkomsten bij elkaar worden opgeteld, is sprake van een periode van 36 maanden.

De onderbrekingstermijn dient daarbij opgeteld te worden, omdat deze slechts één maand bedraagt, waardoor de periode van 36 maanden wordt overschreden.

Voor niet AOW-gerechtigde werknemers brengt dit dus mee dat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is ontstaan.

De periode van 48 maanden is niet overschreden. Voor AOW-gerechtigde werknemers eindigt de derde arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd dus wel van rechtswege.

Ontstaan arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd

Na omzetting van de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is niet langer sprake van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd.

Daarom eindigt de arbeidsovereenkomst niet meer van rechtswege door het verstrijken van de duur daarvan.

Uitzondering op de ketenregeling

Op de ketenregeling gelden ook uitzonderingen.

Als de eerste arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd namelijk is aangegaan voor een periode van 36 maanden of langer en direct daarop volgend opnieuw een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd wordt gesloten voor maximaal drie maanden dan eindigt de laatste arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, dus de arbeidsovereenkomst voor de duur van maximaal drie maanden, gewoon van rechtswege.

Deze uitzondering geldt slechts als de beide arbeidsovereenkomsten zijn aangegaan met dezelfde werkgever.

De uitzondering geldt dus niet in geval van opvolgend werkgeverschap.

Uitzondering voor de bestuurder

Verder is het mogelijk om schriftelijk, bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst, af te wijken van de periode van 36 maanden ten nadele van de bestuurder van een rechtspersoon ofwel de bestuurder van bijvoorbeeld een B.V., N.V. of vereniging.

Voor bestuurders van een rechtspersoon kan de periode van 36 maanden schriftelijk onbeperkt worden verlengd.

Wel blijft ook voor de bestuurder van een rechtspersoon gelden dat sprake zal zijn van een omzetting in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd als sprake is van meer dan drie arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd.

Uitzondering voor educatie

Bovendien is de ketenregeling niet van toepassing op arbeidsovereenkomsten die zijn aangegaan in verband met een beroepsbegeleidende leerweg als bedoeld in artikel 7.2.2. van de Wet educatie en beroepsonderwijs.

Hierbij kan worden gedacht aan duaal onderwijs.

Ook is de ketenregeling niet van toepassing op invalkrachten in het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra als de arbeidsovereenkomst is aangegaan in verband met vervanging wegens ziekte van een werknemer, die een onderwijsgevende of onderwijsondersteunende functie met lesgebonden of behandeltaken bekleedt.

Uitzondering voor minderjarige werknemers

Ten slotte is de ketenregeling niet van toepassing op een arbeidsovereenkomst met een werknemer die de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt als de gemiddelde omvang van de door de werknemer verrichte arbeid maximaal twaalf uur per week was.

De ketenregeling treedt dan in werking vanaf de dag dat de werknemer de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt.

De op dat moment lopende arbeidsovereenkomst betreft dan de eerste arbeidsovereenkomst in de reeks.

Ook de duur van de reeks wordt berekend vanaf de dag dat de werknemer de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt.

Als de gemiddelde omvang van de door de werknemer verrichte arbeid meer dan 12 uur per week was, telt de arbeidsovereenkomst wel mee in de reeks.

Ketenregeling bij opvolgend werkgeverschap

De ketenregeling is ook van toepassing wanneer sprake is van opvolgende arbeidsovereenkomsten tussen een werknemer en verschillende werkgevers, die – ongeacht of inzicht bestaat in de hoedanigheid en geschiktheid van de werknemer – ten aanzien van de verrichte arbeid redelijkerwijze geacht moeten worden elkaars opvolgers te zijn.

Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan een werknemer die eerst bepaalde werkzaamheden verricht voor een werkgever via een uitzendbureau en vervolgens dezelfde of soortgelijke werkzaamheden gaat verrichten voor diezelfde werkgever, maar dan in dienst van die werkgever.

Ook kan gedacht worden aan een werknemer die eerst bepaalde werkzaamheden verricht voor een juridische eenheid van een organisatie en vervolgens dezelfde of soortgelijke werkzaamheden gaat verrichten voor een andere juridische eenheid van diezelfde organisatie.

In geval van opvolgend werkgeverschap tellen voor de keten niet slechts arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd mee, maar ook arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd.

Omdat arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd over het algemeen langer duren dan arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd zal in geval van opvolgend werkgeverschap dan ook over het algemeen eerder sprake zijn van een omzetting naar een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.

Afwijking bij CAO van ketenregeling

Bij CAO kan worden bepaald dat wordt afgeweken van de wettelijke ketenregeling.

Bij CAO kan worden bepaald dat een reeks van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd pas wordt omgezet in een arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd als sprake is van meer dan zes arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd of de reeks van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd een periode van 48 maanden heeft overschreden.

De afwijking van de wettelijke ketenregeling is slechts mogelijk in twee situaties.

Allereerst als het een uitzendovereenkomst betreft.

Bovendien als het een arbeidsovereenkomst betreft met een werknemer die werkzaam is in een functie of functiegroep, waarvan in de CAO gemotiveerd is aangegeven dat de intrinsieke aard van de bedrijfsvoering de verlenging tot 48 maanden of de verhoging tot zes arbeidsovereenkomsten vereist.

Het moet dus niet gaan om normale schommelingen in de productie als gevolg van economische omstandigheden, maar om een noodzaak die voortvloeit uit de aard van het productieproces in de sector.

Afwijking bij CAO van opvolgend werkgeverschap

Verder is het bij CAO mogelijk om ten nadele van de werknemer af te wijken van de toepasselijkheid van de ketenregeling in geval van opvolgend werkgeverschap.

Zoals hiervoor is uiteengezet is bijvoorbeeld sprake van opvolgend werkgeverschap als een werknemer eerst bepaalde werkzaamheden verricht bij een werkgever, terwijl de werknemer in dienst is van het uitzendbureau, en die werknemer vervolgens dezelfde of soortgelijke werkzaamheden gaat verrichten voor diezelfde werkgever, maar dan in dienst bij die werkgever.

Wettelijk geldt dat de werkgever die zo’n werknemer een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd aanbiedt voor de toepassing van de ketenregeling rekening moet houden met de periodes waarin de werknemer voor de werkgever als uitzendkracht dezelfde of soortgelijke werkzaamheden heeft verricht.

Echter, bij CAO kan worden bepaald dat met die periodes geen rekening gehouden hoeft te worden.

Van belang is om op te merken dat een werkgever slechts baat heeft bij een afwijking die is opgenomen in een CAO die van toepassing is op de arbeidsovereenkomst tussen de werkgever en de werknemer.

De werkgever heeft geen baat bij een afwijking die is opgenomen in een CAO die van toepassing is op de uitzendovereenkomst tussen het uitzendbureau en de werknemer.

Uitsluiting ketenregeling bij CAO

Bij CAO kan de ketenregeling volledig worden uitgesloten voor bepaalde functies in een bedrijfstak als de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bij ministeriële regeling deze functies heeft aangewezen, omdat het voor die functies in die bedrijfstak bestendig gebruik is en vanwege de intrinsieke aard van de bedrijfsvoering en van die functies noodzakelijk is de arbeid uitsluitend te verrichten op grond van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd, niet zijnde uitzendovereenkomsten.

Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan profvoetballers en artistieke functies. De volledige lijst met functies is opgenomen in artikel 1 van de Regeling ketenbepaling bijzonder functies en hogere vergoeding kantonrechter.

Afwijking ketenregeling bij CAO voor educatie

Bij CAO kan worden bepaald dat voor daarin aangewezen arbeidsovereenkomsten die uitsluitend of overwegend zijn aangegaan voor educatie van de werknemer de ketenregeling in het geheel of gedeeltelijk niet van toepassing is.

Afwijking onderbrekingstermijn

Bij CAO kan worden afgeweken van de lengte van de onderbrekingstermijn als sprake is van in de CAO aangewezen arbeidsovereenkomsten die uitsluitend of overwegend zijn aangegaan voor educatie van de werknemer.

Voor dergelijke arbeidsovereenkomsten geldt namelijk dat de ketenregeling geheel of gedeeltelijk niet van toepassing kan worden verklaard zonder dat hieraan restricties worden verbonden.

Verder kan de onderbrekingstermijn bij CAO worden verkort tot maximaal drie maanden. Dit is slechts mogelijk voor bepaalde functies.

Vereist is dat de functies:

  • bij de CAO zijn aangewezen; en
  • gedurende een periode van maximaal negen maanden per jaar kunnen worden uitgeoefend.

Verder is van belang dat het niet mogelijk is om de functies aansluitend door dezelfde werknemer te laten uitoefenen gedurende een periode van meer dan negen maanden per jaar.

Als voldaan is aan de vereisten kan reeds na een onderbrekingstermijn van drie maanden en een dag in plaats van zes maanden en een dag een nieuwe arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd worden gesloten zonder dat de arbeidsovereenkomsten bij elkaar worden opgeteld om te bepalen of inmiddels van rechtswege een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is ontstaan.

Bovenstaande informatie en de rest van de inhoud van deze kennisbank is opgenomen in het e-book ontslagrecht 2019. Wil je het e-book downloaden? Download het e-book “ontslagrecht 2019”.

Ben je op zoek naar een arbeidsrecht advocaat, die jou kan adviseren over de ketenregeling? Zoek je een arbeidsrecht advocaat in Rotterdam? Gebruik onze handige checklist wie is de beste arbeidsrecht advocaat in Rotterdam voor jou. Als ik de beste arbeidsrecht advocaat ben voor jou bel me dan voor een gratis intake gesprek op 010-2600088 of vul je contactgegevens in onderstaand contactformulier in, zodat ik contact kan opnemen met jou voor een gratis intake gesprek.